🛠️
<== Miverina
Lohahevitra : « Moa ve ny olombelona dia miavaka ao anatin'ny natiora ? »
Sasin-teny (Introduction)
Vinciane Despret, filôzôfy sy psikôlôgy, dia manamarika fa mora amin'ny olombelona
ny mihevitra ny tenany ho miavaka sy ambony noho ny zavamananaina hafa.
Kanefa, hoy izy, adino matetika fa isika ihany koa no anisan'ny mpanimba lehibe
ny hafa, ny tenantsika ary ny natiora.
Fomba arahina : Fanombohana (Accroche)
Atombohy amin'ny hevitra mahaliana ny lahatsoratra :
tenin'olona malaza, filôzôfy, zava-misy hita eo amin'ny fiainana,
na toe-javatra iray mifandray amin'ilay lohahevitra.
Ny tanjona dia ny hampiditra tsikelikely ny mpamaky ao anatin'ilay olana hodinihina.
Araka izany, heveriny fa tena miavaka ao anatin'ny natiora ny olombelona,
indrindra noho ny fahafahany manimba.
Kanefa, azo lazaina tokoa ve fa miavaka isika raha mbola miankina tanteraka
amin'ny natiora izay afaka manimba antsika ihany koa?
Fomba arahina : Fampidirana ny olana
Aorian'ny fanombohana dia asehoy avy hatrany fa misy adihevitra.
Aza manome valiny mivantana fa ampisehoy fa misy lafiny roa azo iadian-kevitra.
Noho izany, moa ve ny olombelona dia tena miavaka ao anatin'ny natiora?
Fomba arahina : Fampahatsiahivana ny lohahevitra
Avereno amin'ny fomba mazava ilay fanontaniana fototra.
Izany no manaporofo fa voarainao tsara ny olana hodinihina.
Raha jerena voalohany, dia azo lazaina fa miavaka tokoa ny olombelona satria
manana fahafahana tsy fahita amin'ny zavamananaina hafa :
fisainana mandinika, fiteny voalamina, saina mahay mandanjalanja
ary kolontsaina maro samihafa.
Fomba arahina : Hevitra voalohany (Thèse)
Asehoy ny valiny voalohany sy hita ho mazava indrindra.
Io no hevitra hotsikeraina sy hodinihina any aoriana.
Kanefa, moa ve ny fiheverantsika ny tenantsika ho ambony noho ny hafa
tsy manadino fa vokatr'ilay fivoaran'ny karazana zavamananaina ihany koa isika?
Fomba arahina : Fanoherana (Objection)
Ampidiro ny teny hoe « Kanefa », « Nefa », na « Etsy ankilany »
mba hampisehoana fa misy olana na fetra ny hevitra voalohany.
Io no mampandroso ny fandinihana filôzôfika.
Noho izany dia azo lazaina koa fa tsy dia miavaka loatra ny olombelona.
Karazana zavamananaina tahaka ny hafa ihany izy, izay nahazo tombony
tamin'ny alalan'ny fivoaran'ny natiora ka nahazo saina sy fahaiza-misaina.
Raha izany no izy, nahoana àry no lazaina fa miavaka izy?
Fomba arahina : Fametrahana ny olana fototra (Problématique)
Eto no tena teraka ny olana filôzôfika.
Mampifanatrika valiny roa samy azo ekena ianao :
ny iray milaza fa miavaka ny olombelona,
ary ny iray milaza fa tsy miavaka izy.
Hojerentsika voalohany fa azo heverina ho miavaka tokoa ny olombelona.
Manaraka izany dia hodinihintsika raha toa ka diso fiheverana fotsiny izany.
Farany dia hasehontsika fa misy tokoa ny mampiavaka ny olombelona,
saingy tsy tombontsoa izany fa andraikitra lehibe.
Fomba arahina : Filazana ny drafitra
Farito mazava ny dingana arahina ao amin'ny lahatsoratra.
Amin'ny ankapobeny :
- Tapany I : Hevitra voalohany (Thèse)
- Tapany II : Fanoherana (Antithèse)
- Tapany III : Fampihavanana na fanatsoahan-kevitra lalina kokoa (Synthèse)
Firafitry ny Fampandrosoana (Développement)
Fomba fananganana ny tapany tsirairay
Ny tapany tsirairay dia tokony hanaraka rafitra mazava :
- Hevitra fototra : Lazao mazava izay tianao harovana.
- Fanazavana : Hazavao amin'ny antsipiriany ilay hevitra.
- Ohatra : Mampiasà mpanoratra, filôzôfy, tantara na zava-misy.
- Fandinihana : Asehoy ny fifandraisan'ilay ohatra amin'ny hevitra.
- Tetezamita : Farano amin'ny fetra na olana iray hitondra mankany amin'ny tapany manaraka.
Fomba Fiteny sy Fanoratra Tokony Harahina
- Mampiasà voambolana mazava sy manara-penitra.
- Mampiasà mpampitohy hevitra :
« Noho izany », « Kanefa », « Etsy ankilany », « Araka izany », « Raha izany »...
- Aza milaza hevitra fotsiny fa hazavao sy porofoy.
- Ampifandraiso tsara ny fehezanteny sy ny paragrafy.
- Ny fanadihadiana no zava-dehibe fa tsy famaritana tsotra.
- Tokony hiseho mandrakariva ny fivoaran'ny fisainana :
hevitra → fanoherana → fampihavanana.
- Valio mandrakariva ilay fanontaniana napetraka fa aza mitanisa lesona fotsiny.